در هنر مجسمه‌سازی هنرمندان تلاش می‌کنند که با استفاده از مهارت‌ها و قدرت خلاقیت خود، هر آنچه را که در ذهنشان دارند اجرا و پیاده‌سازی کنند. ساخت مجسمه‌های چوبی نیز بیش از هر چیز دیگر به تجربه و داشتن دانش کافی درباره انواع چوب و تکنیک‌های مجسمه‌سازی نیاز دارد.

جالب است بدانید که ابزارهای بسیاری زیادی به هنرمندان برای ساخت مجسمه‌های چوبی کمک می‌کنند. به کمک این ابزارها می‌توان روی چوب را حکاکی کرد و به آن شکل داد. به دلیل گستردگی ابزارها، تکنیک‌ها و چوب‌هایی که می‌توان از آن‌ها برای ساخت مجسمه‌های چوبی استفاده کرد؛ ما در این مطلب از سایت انکیدو تلاش کرده‌ایم تا در جهت آشنایی با مجسمه‌ چوبی به بررسی برخی از نکات مهم در این زمینه بپردازیم.

آشنایی با مجسمه چوبی و نقش چوب در مجسمه‌سازی

در ابتدا بهتر است بدانید که مجسمه‌سازی با چوب قدمت زیادی دارد؛ به طوری که در گذشته مردم به کمک چوب‌های مختلف مجسمه‌هایی از الهه‌ها و خدایان می‌ساختند. همچنین در ایران نیز ساخت مجسمه‌های چوبی در دوره هخامنشیان رایج بوده است و بر اساس شواهد موجود، بسیاری از تندیس‌ها و مجسمه‌هایی که در تخت جمشید وجود داشتند از چوب ساخته شده بودند. چوب را می‌توان یک عنصر گرمابخش با سطح انرژی بالا دانست؛

به طوری که اغلب افراد در نگاه اول جذب مجسمه‌های چوبی می‌شوند و شاید به همین دلیل است که بسیاری از هنرمندان به جای استفاده از تکنولوژی، علاقمند هستند که با استفاده از ابزارهای ساده مجسمه‌های چوبی دست‌ساز بسازند. چوب‌های زیادی وجود دارند که از قابلیت انعطاف و شکل‌پذیری بالایی برخوردارند؛ به همین دلیل بسیاری از هنرمندان برای مجسمه‌سازی استفاده از چوب را به جای سنگ، فلز و … ترجیح می‌دهند.

پاپیه ماشه چیست و چه کاربردی دارد؟
بیشتر بخوانید...

آشنایی با مجسمه چوبی و نقش چوب در مجسمه‌سازی

چوب مناسب برای مجسمه‌سازی

چوب‌هایی برای ساخت مجسمه مناسب هستند که دارای بافت ضخیمی باشند. به عنوان مثال چوب درختان برگ‌پهن برای ساخت مجسمه بسیار مناسب است. اگر قصد آشنایی با مجسمه‌های چوبی را دارید؛ بهتر است بدانید که چوب‌های ضخیم به دلیل دوام زیاد و طول عمر بیشتر برای مجسمه‌سازی استفاده می‌شوند.

البته باید به این نکته نیز توجه داشت که چوب‌های ضخیم انعطاف‌پذیری کمتری دارند و به سختی می‌توان آن‌ها را شکل داد. همچنین چوب‌های نرم از آن جهت برای مجسمه‌سازی مناسب نیستند که دوام کمی دارند و حشرات به راحتی به آن‌ها نفوذ می‌کنند. برخی از چوب‌های مناسب برای ساخت مجسمه‌های چوبی عبارت‌اند از:

  • چوب درخت بلوط: درخت بلوط یکی از مقاوم‌ترین چوب‌ها را در میان درختان جنگلی دارد. در گذشته بسیاری از اروپاییان از چوب درخت بلوط برای ساختمان‌سازی، کشتی‌سازی و … استفاده می‌کردند؛ البته اکنون نیز چوب درخت بلوط در صنعت کاربردهای بی‌شماری دارد.
  • چوب درخت گردو: چوب گردو دارای بافت بسیار ریزی است و خاصیت رنگ‌پذیری بالایی دارد؛ بنابراین جزو یکی از بهترین چوب‌هایی است که ما در مقاله آشنایی با مجسمه چوبی کادویی می‌توانیم به آن اشاره کنیم. رنگ چوب درخت گردو خاکستری مایل به قهوه‌ای است و علاوه بر ساخت مجسمه از آن برای ساخت روکش‌های چوبی، منبت‌کاری و معرق نیز استفاده می‌شود.
  • چوب درخت افرا: رنگ چوب درخت افرا سفید و مایل به رنگ کرم است؛ به همین دلیل جزو یکی از زیباترین چوب‌ها برای ساخت مجسمه به شمار می‌رود. از دیگر ویژگی‌های چوب افرا می‌توان به نامشخص بودن بافت چوب، رنگ‌پذیری و سخت بودن آن اشاره کرد. از این نوع چوب علاوه بر مجسمه‌سازی برای ساخت کف‌پوش و مبلمان نیز استفاده می‌شود.
زیورآلات چوبی را بیشتر بشناسید
بیشتر بخوانید...

روش‌های استفاده از چوب در مجسمه‌سازی

روش‌های استفاده از چوب در مجسمه‌سازی

همان‌طور که در بخش‌های قبلی اشاره کردیم؛ مجسمه‌سازان از تکنیک‌های بسیار زیادی برای ساخت مجسمه‌های چوبی استفاده می‌کنند. برای آشنایی با مجسمه‌ چوبی و برخی از تکنیک‌های پرکاربرد، در ادامه به معرفی برخی از آن‌ها پرداخته‌ایم.

  • منبت‌کاری: برای انجام منبت‌کاری در ابتدا از ابزارهای دستی استفاده می‌کنند و سپس به سراغ ابزارهای قدرتمندتری مثل اره برقی می‌روند. ابزارهایی که برای منبت‌کاری استفاده می‌شوند بسیار متنوع هستند. شما می‌توانید منبت‌کاری‌ها را به جز مجسمه‌ها بر روی مبلمان چوبی نیز به وفور مشاهده کنید. همچنین جالب است بدانید که منبت‌کاری در ایران قدمتی طولانی دارد و در گذشته از این هنر برای تزیین دسته شمشیر و سایر ادوات جنگی مانند سپر و نیزه استفاده می‌کردند. هنر منبت‌کاری هنوز هم طرفداران زیادی دارد و در حال حاضر شهر ملایر به عنوان پایتخت منبت‌کاری و مبلمان‌سازی در ایران شناخته می‌شود.
  • خلاقیت با چوب: یکی دیگر از تکنیک‌هایی که برای آشنایی با مجسمه چوبی باید آن را بدانید، مفهوم خلاقیت با چوب است. مجسمه‌سازان زمانی از این اصطلاح استفاده می‌کنند که می‌خواهند یک شی را با استفاده از شکل دادن به چوب به کمک میخ، چسب و … بسازند. همچنین خلاقیت با چوب به هنرمندان کمک می‌کند تا با آزادی بیشتری بتوانند یک ماکت اولیه از آنچه در ذهنشان وجود دارد را بسازند.
  • خراطی: از این تکنیک برای ساخت وسایل گوناگونی مانند مجسمه‌، شمعدان، ظروف چوبی و… استفاده می‌کنند. در سال‌های اخیر ابزارهای زیادی ساخته شده‌اند که کار خراطی را آسان‌تر می‌کنند. همچنین خراطی را می‌توان یکی از صنایع‌دستی ایرانی دانست که قدمت آن به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. در خراطی به کمک ابزارآلات گوناگون مانند دستگاه تراش افقی، چوب را می‌تراشند و به آن شکل می‌دهند.
۱۰ نکته و دلیل اصلی برای خرید و استفاده از آثار هنری
بیشتر بخوانید...

طرز ساخت مجسمه با چوب

طرز ساخت مجسمه با چوب

در این بخش از آشنایی با مجسمه چوبی به صورت مختصر به معرفی مراحل ساخت مجسمه‌های چوبی می‌پردازیم. اگر در ابتدای راه هستید و هنوز تسلط کافی برای استفاده از ابزارهای مجسمه‌سازی با چوب را ندارید؛ بهتر است چوبی را انتخاب کنید که نرم باشد زیرا استفاده از چوب‌های سخت برای افراد مبتدی بسیار دشوار خواهد بود. همچنین طرح‌هایی را برای مجسمه‌سازی انتخاب کنید که ساده‌ترند و جزییات کمتری دارند.

قبل از شروع کار با چوب باید یک طرح اولیه تهیه کنید؛ سپس آن را به صورت یک ماکت ساده بسازید. ماکت‌ها معمولاً گچی یا گلی هستند. پس از ساخت ماکت، طرح مورد نظرتان را بر روی چوب بکشید و اضافه‌های آن را جدا کنید. دقت کنید که اندازه ماکت با اندازه مجسمه‌ای که می‌خواهید بسازید برابر باشد.

در مرحله بعدی تا حدودی طرح کلی کار شکل گرفته است و شما باید با استفاده از ابزارهای دقیق‌تر، جزییات بیشتری را به آن اضافه کنید. کار کردن با ابزارهای ظریف مجسمه‌سازی نیاز به تکرار و تمرین زیادی دارد. در نهایت شما می‌توانید با استفاده از سمباده و سوهان سطح مجسمه را صیقل بدهید تا ظاهر زیباتر و یکدست‌تری به خود بگیرد.